Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh đẩy mạnh khám phát hiện chủ động bệnh lao và bệnh lý hô hấp tại cộng đồng
Khám phát hiện chủ động bệnh lao ngay tại cộng đồng là một trong những giải pháp quan trọng nhằm phát hiện sớm người mắc bệnh, đưa vào điều trị kịp thời, giảm nguồn lây và góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân. Với phương châm đưa dịch vụ y tế đến gần người dân, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh đang tích cực phối hợp với chính quyền địa phương và các trạm y tế xã triển khai chương trình khám phát hiện chủ động bệnh lao và các bệnh lý hô hấp miễn phí trên địa bàn tỉnh.
Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; Kế hoạch số 417/KH-UBND ngày 23/6/2026 của UBND tỉnh Hà Tĩnh về triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn tỉnh năm 2026; Văn bản số 3077/SYT-NVY ngày 23/7/2026 của Sở Y tế Hà Tĩnh về tăng cường công tác phát hiện bệnh lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại địa phương, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh đã xây dựng và triển khai kế hoạch khám phát hiện chủ động bệnh lao và các bệnh lý hô hấp trong cộng đồng. Hoạt động nhằm góp phần thực hiện hiệu quả Chiến lược Quốc gia phòng, chống lao, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ mắc và tử vong do bệnh lao, từng bước tiến tới chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam.
Những năm qua, công tác phòng, chống lao tại Hà Tĩnh được triển khai tích cực, liên tục từ tuyến tỉnh đến tuyến cơ sở. Tuy nhiên, việc phát hiện người mắc lao vẫn còn nhiều thách thức. Theo số liệu của Chương trình Chống lao Quốc gia, vẫn còn một tỷ lệ đáng kể người mắc lao trong cộng đồng chưa được phát hiện, trong đó có nhiều trường hợp lao phổi. Những người bệnh chưa được phát hiện và điều trị không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe bản thân mà còn có nguy cơ trở thành nguồn lây cho gia đình và cộng đồng. Vì vậy, thay vì chỉ chờ người dân có triệu chứng đến cơ sở y tế khám, việc chủ động tìm kiếm, sàng lọc và phát hiện người có nguy cơ mắc lao ngay tại cộng đồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Năm 2026, mặc dù chưa có nguồn kinh phí được phê duyệt riêng cho hoạt động khám phát hiện chủ động, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh vẫn xác định đây là nhiệm vụ cần thiết và chủ động phối hợp với Uỷ ban nhân dân, trạm y tế các xã để triển khai chương trình trên địa bàn 22 xã. Người dân được tiếp cận các hoạt động khám, sàng lọc miễn phí, trong đó chú trọng chụp X-quang phổi và đo chức năng hô hấp. Qua đó, không chỉ phát hiện sớm các trường hợp nghi mắc lao mà còn góp phần phát hiện các bệnh lý hô hấp thường gặp như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và một số bất thường khác ở phổi.
Việc tổ chức khám ngay tại trạm y tế xã giúp người dân, đặc biệt là những người cao tuổi, người có yếu tố nguy cơ hoặc gặp khó khăn trong việc đi lại, có cơ hội tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật chuyên môn mà trạm y tế chưa có điều kiện cung cấp. Đây cũng là một hình thức kết hợp giữa khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc bệnh lao và phát hiện sớm các bệnh lý hô hấp, góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.
Sau 9 ngày triển khai, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh đã thực hiện chụp X-quang phổi cho gần 1.000 người dân, đo chức năng hô hấp cho khoảng 450 người và bước đầu phát hiện 780 trường hợp cần tiếp tục được kiểm tra, theo dõi hoặc quản lý, điều trị. Trong thời gian tới, chương trình dự kiến tiếp tục mở rộng, phấn đấu khám sàng lọc cho hơn 3.000 người dân trên địa bàn các xã.
Những con số bước đầu cho thấy nhu cầu được khám, sàng lọc và phát hiện sớm bệnh lao cũng như các bệnh lý hô hấp trong cộng đồng là rất lớn. Đặc biệt, tại nhiều trạm y tế xã hiện chưa được trang bị máy X-quang và máy đo chức năng hô hấp nên công tác đưa các phương tiện và nhân lực chuyên môn về tận cơ sở có ý nghĩa thiết thực. Không chỉ giúp phát hiện bệnh sớm, hoạt động còn tạo điều kiện để người dân được tư vấn, hướng dẫn theo dõi sức khỏe hô hấp, đồng thời nâng cao nhận thức về bệnh lao, các yếu tố nguy cơ và tầm quan trọng của việc khám sức khỏe định kỳ.
Một trong những điều kiện quan trọng giúp Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh triển khai hiệu quả hoạt động khám phát hiện chủ động là hệ thống xe X-quang kỹ thuật số di động được Chương trình Chống lao Quốc gia - Bệnh viện Phổi Trung ương cấp. Từ khi được tiếp nhận, Bệnh viện đã khai thác và sử dụng thiết bị hiệu quả, đưa phương tiện đến nhiều địa bàn để phục vụ công tác sàng lọc bệnh lao và bệnh hô hấp cho người dân. Bên cạnh hoạt động khám phát hiện chủ động, Bệnh viện còn phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và Bệnh viện Đa khoa TTH Hà Tĩnh tham gia khám sức khỏe cho công nhân tại các khu công nghiệp trên địa bàn.
Bệnh lao là bệnh truyền nhiễm có thể phòng ngừa và điều trị được nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng và đầy đủ. Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn trong công tác phòng, chống lao là vẫn còn người mắc bệnh chưa được phát hiện trong cộng đồng. Do đó, chuyển từ phương thức “người bệnh tự đến cơ sở y tế” sang chủ động tìm kiếm người mắc bệnh là hướng đi cần thiết để nâng cao hiệu quả phát hiện và kiểm soát bệnh lao. Thông qua hoạt động khám phát hiện chủ động, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh không chỉ hướng tới phát hiện người mắc lao để đưa vào điều trị mà còn mở rộng sàng lọc các bệnh lý hô hấp, góp phần chăm sóc sức khỏe toàn diện hơn cho người dân.
Trong thời gian tới, Bệnh viện sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương và các trạm y tế để duy trì, mở rộng hoạt động khám phát hiện chủ động; ưu tiên các địa bàn, nhóm đối tượng có nguy cơ cao, đồng thời tăng cường truyền thông để người dân chủ động tham gia khám sức khỏe, sàng lọc bệnh lao và các bệnh lý hô hấp.
Phát hiện sớm - điều trị sớm - cắt đứt nguồn lây không chỉ mang lại lợi ích cho từng người bệnh mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe gia đình và cộng đồng, hướng tới mục tiêu kiểm soát và từng bước chấm dứt bệnh lao trên địa bàn Hà Tĩnh./.
Một số hình ảnh của đợt khám phát hiện chủ động tại cộng đồng năm 2026.

Ảnh. Khám phát hiện chủ động tại TYT xã Cẩm Bình

Ảnh. Khám phát hiện chủ động tại TYT xã Cẩm Bình

Ảnh. Khám phát hiện chủ động tại TYT xã Cẩm Bình

Ảnh. Khám phát hiện chủ động tại TYT xã Thạch Lạc

Ảnh. Khám phát hiện chủ động tại Trạm Y tế xã Thạch Lạc

Ảnh. Khám phát hiện chủ động tại Trạm Y tế xã Thạch Lạc
Lưu Hương